Kenmerken

Met welke ingrediënten maak je een filosofisch café?

Argumenteren

Argumenten zijn zoals blikopeners. Ze ontsluiten een geconserveerde inhoud, geven het lucht en maken het toegankelijk voor verder bereiding.

Zoals hieronder als voorbeeld

Waarom is de toekomst onvoorspelbaar?

  • Omdat alleen het nu bestaat.
  • Omdat we niet over een glazen bol beschikken.
  • Omdat de tijd cyclisch is.
  • Omdat ik nu nog niet weet hoe ik straks zal denken.
  • Omdat ik nu nog niet weet wat ik straks ga doen.
  • Omdat voorspellingen nooit uitkomen.

Of is de toekomst wel voorspelbaar?

  • Omdat ik een plan kan maken voor een uitstapje morgen.
  • Omdat ik uitspraken over een stand van zaken in de toekomst kan doen.
  • Omdat ik een glazen bol heb.
  • Omdat voorspellingen heel vaak uitkomen.
  • Omdat ik zeker weet dat ik zo dadelijk mijn trein van 17.30u ga missen.

Welke argumenten geloof je? Welke vallen af? Waarom?

Concretiseren

Concretiseren betekent dat je iets uit je eigen ervaring bij de uitgangsvraag vertelt.
Bijvoorbeeld:
Wanneer ga je over een grens?
Concrete ervaringen hierbij:
Toen ik gisteren mijn tiende pint dronk, ging ik over mijn grens.
OF: Toen mijn zoon tot drie uur bleef voortstuderen, ging hij over zijn grens.
OF: Vorige zondag rond 12u zijn we over de grens tussen Frankrijk en Spanje gegaan.

Gedachten wisselen

Als ik jouw gedachte krijg, dan mag jij de mijne hebben.

Nee, dat bedoelen we niet. Maar wel: neem je op het einde van een filocafé nieuwe gedachten mee naar huis? Iets waar je zelf nog niet opgekomen was? Of kwam je alleen maar een pakketje afleveren?

Een stukje gesprek uit het filocafé van september:

Sjaak: ik heb een goed voorbeeld van ‘nonsens’.
Moderator: laat maar horen!
Sjaak: vandaag de dag nog zeggen dat de aarde plat is, dat zijn nonsens.
Moderator: want?
Sjaak: want het is al lang bewezen is dat de aarde rond is.
Christa: maar allez, Jos, kijk eens naar buiten. Dan ziet ge toch geen bol, hè.
Moderator: ja en?
Sjaak: dat betekent dat ik geen nonsens uitkraam als ik zeg dat de aarde plat is.
Christa: dus jij denkt dat de aarde plat is?
Sjaak: maar nee, dat denk ik helemaal niet, ik beschrijf alleen maar wat ik nu zie als ik naar buiten kijk.
Moderator: en?
Sjaak: beschrijven wat ik zie, is niet hetzelfde als nonsens verkopen.
Pieter: o als je het op die manier ziet…
Moderator: ja, wat dan?
Pieter: dan begrijp ik wat Sjaak bedoelt.
Moderator: wat begrijp je precies?
Pieter: dat een onware uitspraak als ‘de aarde is plat’ nog geen nonsens is. Ik had het nog niet op die manier bekeken, maar het klopt wel.

Als je iets op een andere manier gaat bekijken, door de gedachtengang van een gesprekspartner te volgen, dan heb je volgens ons een gedachte uitgewisseld. Of is meegenomen een beter woord?